Việc cần làm: dựng một tờ thực đơn tuần khổ A4, in ra, dán lên cánh tủ lạnh, để bất kỳ ai trong nhà mở cửa là biết hôm nay ăn gì và cần mua gì. Coi là xong khi tờ giấy đó đọc được từ khoảng cách hai mét, có đủ 7 ngày, mỗi ngày một món chính kèm một món canh hoặc rau, và có một ô ghi chú đủ chỗ để gạch đầu dòng thứ cần mua thêm. Dưới đây là các bước thử, kèm phần đối chiếu giữa làm bằng Canva và làm tay bằng giấy bút.
Bước 1: Chốt thông tin trước khi mở Canva
Phần lớn thời gian hao không nằm ở thao tác kéo thả, mà ở chỗ chưa biết tuần này ăn gì. Nên bước đầu là gom dữ liệu thô vào một chỗ: danh sách món cả nhà ăn được, danh sách món cần tránh vì dị ứng hoặc vì có người không ăn được, số bữa tối thực tế nấu ở nhà trong tuần, và ngân sách chợ dự kiến. Với nhà bốn người, hai người lớn hai trẻ, tôi chốt 5 bữa tối nấu tại nhà, 2 bữa còn lại ăn ngoài hoặc ăn nhà ông bà. Con số 5 này quyết định toàn bộ bố cục tờ thực đơn về sau.
Bước 2: Câu lệnh đã gõ để nhờ AI dựng khung món
Câu lệnh nguyên văn như sau:
“Liệt kê thực đơn 5 bữa tối cho gia đình 4 người ở Việt Nam, mỗi bữa gồm 1 món mặn, 1 món canh hoặc rau, không dùng nguyên liệu quá đắt, không lặp món trong tuần, có 1 bữa nhiều rau để đổi vị. Trình bày dạng bảng 3 cột: ngày, món mặn, món canh hoặc rau.”
Kết quả trả về trong khoảng 8 giây. Nó ra đúng bảng 5 dòng, nhưng phải chạy lại ba lần mới dùng được, vì hai lần đầu món bị lặp thịt kho hai bữa, và một lần gợi ý nguyên liệu theo mùa sai lệch so với chợ gần nhà. Sau khi thêm câu “không lặp món trong tuần” và “ưu tiên nguyên liệu bán phổ biến ở chợ”, bản thứ ba mới sạch lỗi.
Bước 3: Đối chiếu Canva và làm tay
- Thời gian dựng khung: làm tay bằng giấy nháp hết khoảng 22 phút cho 5 bữa, gồm cả lúc nghĩ món và gạch sửa; Canva với mẫu có sẵn hết khoảng 9 phút cho cùng số bữa.
- Số lần phải sửa bố cục: làm tay 0 lần vì viết thẳng lên giấy; Canva 4 lần, chủ yếu do chữ bị tràn ô khi tên món dài.
- Độ rõ khi treo tủ lạnh: tờ viết tay chữ khoảng 1 cm, đọc được từ 1,5 mét; bản Canva sau khi tăng cỡ chữ lên 28 pt đọc được từ khoảng 2,5 mét.
- Khả năng dùng lại: bản giấy phải chép lại từ đầu mỗi tuần; bản Canva chỉ cần nhân bản trang và thay 5 dòng món, mất khoảng 3 phút.
- Chi phí in: một tờ A4 màu in ở tiệm gần nhà rơi vào khoảng vài nghìn đồng, in đen trắng thì rẻ hơn, và bản in màu ăn tiền ở chỗ các ô màu giúp phân biệt ngày nhanh hơn.
Bước 4: Dựng tờ A4 trong Canva theo đúng thứ tự
Chọn khổ A4 dọc, không chọn khổ ngang vì tủ lạnh nhà thường cao hơn rộng. Dùng lưới 7 hàng cho 7 ngày, nhưng chỉ 5 hàng có món tối, 2 hàng còn lại ghi “cơm nhà bà” hoặc “ăn ngoài” để tránh hiểu nhầm là thiếu. Ba cột chính: ngày, món mặn, canh hoặc rau. Một ô ghi chú lớn ở góc dưới bên phải, đủ chỗ cho khoảng 8 dòng gạch đầu dòng. Một chi tiết dễ bỏ sót: đặt tên tệp theo tuần, ví dụ thucdon-tuan-01, để lần sau nhân bản không lẫn với bản cũ.
Bước 5: Chỗ Canva trả sai và cách kiểm lại
Lỗi gặp phải không nằm ở Canva mà ở tính năng gợi ý nội dung bằng AI bên trong nó. Khi gõ yêu cầu tạo danh sách món, công cụ trả về một thực đơn có món chứa nguyên liệu mà trong nhà có người không ăn được. Nó không báo lỗi, vẫn trình bày đẹp, nên nếu chỉ nhìn bố cục thì rất dễ dán lên tủ luôn. Phát hiện ra bằng cách đọc từng dòng đối chiếu với danh sách món cần tránh đã ghi ở bước 1. Cách kiểm lại: luôn có một cột hoặc một ô nhỏ ghi rõ “món cần tránh” ngay trên tờ thực đơn, rồi so từng dòng món với ô đó trước khi in. Lần sau, đưa luôn danh sách cần tránh vào câu lệnh thay vì để riêng, và số lần phải sửa giảm còn một.
Bước 6: Treo lên tủ và kiểm tra sau một tuần
In ra, dán bằng băng dính trong suốt ở cánh tủ lạnh, ngang tầm mắt người lớn, không dán quá cao vì trẻ không với tới. Sau một tuần dùng thử, ba điểm cần chỉnh: ô ghi chú nên đặt phía trên thay vì phía dưới để dễ ghi khi đang nấu, cỡ chữ tên món nên bằng cỡ chữ tên ngày, và nên thêm một dòng nhỏ ghi ngày bắt đầu và ngày kết thúc của tuần để không dán nhầm tờ cũ. Tờ thực đơn đạt yêu cầu khi người trong nhà tự mở tủ, tự đọc, tự biết hôm nay ăn gì mà không cần hỏi lại. Đó cũng là tiêu chí duy nhất để coi việc này đã xong.
Câu hỏi thường gặp
Canva có sẵn mẫu thực đơn tuần không?
Có. Gõ “weekly meal plan” vào ô tìm kiếm là ra hàng trăm mẫu, chọn loại A4 dọc. Mẫu miễn phí thường đủ dùng, chỉ cần thay chữ và tăng cỡ chữ món ăn lên 28 pt.
Làm sao để chữ trên thực đơn đọc được từ xa?
Đặt cỡ chữ tên món và tên ngày tối thiểu 28 pt, in đen trắng cũng được miễn là đủ lớn. Treo ngang tầm mắt, cách khoảng 2 mét vẫn rõ.
Nên in màu hay đen trắng thì tiết kiệm hơn?
In đen trắng rẻ hơn, khoảng 1.000, 2.000 đồng một tờ A4. In màu khoảng 5.000, 10.000 đồng nhưng giúp phân biệt ngày nhanh hơn, phù hợp nếu treo lâu dài.
Đọc thêm: Mẹ freelancer chăm con nhỏ thử để AI xếp lại lịch tuần
