Tháng 9 năm ngoái, con gái tôi vào lớp 4. Cô giáo nhắn trong nhóm zalo: cả nhà nên cho con làm quen tiếng Anh đều đặn mỗi tối. Tôi đọc xong giật mình. Mình học tiếng Anh từ cấp 2 đến hai năm đại học, hơn bảy năm, nhưng nói câu chào hỏi vẫn ngượng. Con gái bảo: “Bố ơi, con không muốn học một mình, bố học cùng con nhé.” Tôi gật đầu mà trong bụng rối như tơ vò.
Tối đầu tiên, hai bố con loay hoay với điện thoại
Tôi cài Duolingo trên chiếc Samsung cũ, con cài trên máy tính bảng. Hai bố con ngồi vào bàn ăn lúc tám giờ tối, sau khi dọn cơm. Tôi chọn khóa tiếng Anh cho người mới bắt đầu. Con tôi đã học ở trường nên chọn phần tiếp theo. Hai màn hình chạy hai lộ trình khác nhau, tôi hơi lo. Tôi gõ những câu như “the cat is on the table”, nghe đọc lại, chọn nghĩa. Con tôi làm dạng nghe và chọn hình. Thỉnh thoảng hai bố con đọc to cho nhau nghe. Vui lắm. Con cười ngặt nghẽo vì bố đọc sai âm “th”. Tôi đỏ mặt khi con sửa lỗi giúp bố.
Đến ngày thứ tư thì bắt đầu nản
Cái khó đầu tiên xuất hiện khi tôi qua phần cơ bản. Duolingo dạy câu dài hơn, với thì hiện tại đơn và hiện tại tiếp diễn. Những câu như “She doesn’t have a car” hoặc “They are not watching TV” tôi làm hoài không đúng, bị trừ mạng. Có lần bị khóa tạm 1 tiếng. Con gái thấy bố nhăn nhó, có hôm con nói: “Bố ơi, hay bố đừng học nữa, con học một mình cũng được.” Câu đó làm tôi xót ruột. Tôi không muốn con thấy bố bỏ cuộc. Tôi quyết định điều chỉnh cách học.
Thay vì cố đuổi hết bài trong một buổi, tôi chia nhỏ ra. Mỗi tối tôi chỉ học ba đến bốn bài ngắn, mỗi bài khoảng hai phút, tổng cộng không quá mười lăm phút. Con tôi làm song song, thỉnh thoảng dừng lại chờ bố. Tôi thử nghe trước, đọc theo sau. Nút “Kiểm tra phát âm” (Check pronunciation) là cái cứu tôi. Bấm vào đó, nói lại, nếu sai thì nó chỉ chỗ chưa đúng. Ban đầu tôi dùng như trò chơi, nói câu “How are you” mà toát mồ hôi. Con gái ngồi bên bấm nút “Nói chậm” để nghe lại. Sau khoảng một tuần, tôi quen tai hơn.
Chỗ sáng ra nhất là khi con tự học mà không cần bố thúc
Đến tuần thứ ba, tự nhiên con gái tôi lập kỷ luật cho hai bố con. Con vẽ một tờ giấy A4 dán lên tủ lạnh, ghi “Học Duolingo từ 8 giờ đến 8 giờ 15 tối”. Con vẽ thêm mặt trời, mặt trăng, cột chia hai bên. Tôi thấy buồn cười, nhưng rồi cả hai bố con đều tuân theo. Tôi học xong thì con làm tiếp bài nâng cao. Con còn đòi tôi kiểm tra chéo. Tôi không ngờ thói quen nhỏ đó lại tạo ra nếp sinh hoạt mới. Buổi tối sau khi cơm nước xong, hai bố con dẹp điện thoại, ngồi vào bàn khoảng mười lăm phút, rồi mới đi làm việc khác.
Có một hôm con gái hỏi: “Bố ơi, sao hôm nay bố không bấm nút nói?” Tôi mới nhận ra con đang theo dõi tiến độ của tôi. Từ đó, tôi để con bấm nút “Nói chậm” và “Kiểm tra phát âm” cho tôi. Hai bố con đổi vai cho nhau. Có hôm tôi đóng vai cô giáo, đọc trước, con chấm điểm. Có hôm con đọc, tôi chấm điểm. Cả nhà cười vang. Tôi nhận ra cái hay của Duolingo khi dùng chung không nằm ở việc học được bao nhiêu từ mới, mà nằm ở việc nó tạo ra một sân chơi chung cho cả bố và con.
Một hạn chế rõ ràng mà tôi chưa vượt qua được
Duolingo dạy tốt phần từ vựng và ngữ pháp cơ bản, nhưng đến phần nghe và nói trong ngữ cảnh thật thì tôi thấy còn khoảng cách. Trong ứng dụng, câu nói đọc chậm rãi, rõ ràng, ít tiếng ồn. Ra ngoài đời, người bản xứ nói nhanh, nuốt âm, nối âm. Con gái tôi nghe người nước ngoài nói trong video Youtube vẫn bảo khó. Tôi cũng vậy. Có lần tôi gặp một khách du lịch hỏi đường, tôi nghe được chữ “post office” nhưng không kịp phản xạ. Đây là hạn chế thật, không phải tôi chê công cụ. Duolingo là cái nền, là bàn đạp. Muốn tiến xa hơn, cả hai bố con vẫn phải nghe thêm, xem phim, nghe nhạc, nói chuyện với người thật. Nhưng ít nhất Duolingo đã giúp tôi bắt đầu, thay vì cứ trì hoãn mãi.
Một chỗ khác là chuyện tiền. Bản miễn phí có quảng cáo, thỉnh thoảng chen ngang giữa bài học, làm con gái tôi mất tập trung. Tôi thử dùng bản Super, giá khoảng 139.000 đồng một tháng nếu trả theo tháng, hoặc rẻ hơn nếu trả theo năm. Tôi chọn trả theo năm vì tính ra mỗi tháng chưa tới 80.000 đồng, rẻ hơn một ly trà sữa. Con gái tôi vẫn dùng bản miễn phí vì con nói quảng cáo không sao, con biết bấm nút tắt. Nhưng tôi phải công nhận một điều, khi đã trả tiền, tôi có cảm giác trách nhiệm hơn, ít bỏ dở hơn. Đây là tâm lý thôi, không phải điều gì to tát.
Sau hai tháng, điều gì thay đổi trong nhà tôi
Tính đến nay, hai bố con tôi đã học Duolingo hơn hai tháng, không đứt ngày nào. Con gái tôi khoe chuỗi ngày học (streak) đã hơn sáu mươi ngày. Tôi thì hơn năm mươi ngày. Con gái tôi nói tiếng Anh tự tin hơn trong lớp, cô giáo khen. Tôi thì đọc được mấy câu quảng cáo tiếng Anh trên bao bì, đoán được nghĩa của một số từ trong bài báo. Chưa thể gọi là giỏi, nhưng tôi không còn cảm giác sợ tiếng Anh như trước.
Điều tôi thích nhất là khoảng thời gian mười lăm phút mỗi tối. Hai bố con ngồi cạnh nhau, cùng bấm điện thoại, cùng sửa lỗi cho nhau. Con gái tôi có lần nói: “Bố ơi, sau này bố giỏi tiếng Anh, bố dẫn con đi du lịch nước ngoài nhé.” Tôi cười và gật đầu. Tôi biết mình còn xa mới tới được ước mơ đó. Nhưng ít nhất tôi đã bắt đầu, và bắt đầu cùng con. Với một người mất gốc như tôi, thế là đủ để thấy vui.
Câu hỏi thường gặp
Duolingo có thực sự giúp người mất gốc tiếng Anh không?
Có, nhưng phải học đều. Tôi mất gốc hơn bảy năm, sau hai tháng học mỗi tối 15 phút, giờ đọc được quảng cáo, đoán được từ trong bài báo. Tuy nhiên, nó chỉ là bàn đạp, không thay thế được việc luyện nghe nói thực tế.
Tôi nên chọn bản miễn phí hay trả phí Super?
Nếu bạn dễ mất tập trung bởi quảng cáo, trả phí Super sẽ giúp tập trung hơn. Tôi trả theo năm, mỗi tháng chưa tới 80.000 đồng. Còn con gái tôi vẫn dùng bản miễn phí vì con biết bấm nút tắt quảng cáo.
Đọc thêm: Word giúp mẹ bỉm ghi lại cột mốc của con
