Repo smithjohn78390/tongjiang-lab là một bộ học liệu 3D tương tác miễn phí cho học sinh cấp 3, phủ bốn môn: vật lý, hóa học, sinh học và địa lý. Tính đến thời điểm này có 54 bài, chia theo bảng trong README: 10 bài vật lý, 25 bài hóa, 5 bài sinh, 14 bài địa lý (con số 14 lấy từ danh sách geography, phần README bị cắt nhưng tiêu đề ghi rõ). Mỗi bài là một thế giới 3D duy nhất, có bảng điều khiển (control console) chạy trực tiếp, một câu hỏi dẫn dắt và một chuỗi bước để giáo viên đi từ đầu tới cuối tiết học.
Vấn đề nó giải quyết khá cụ thể: giáo viên dạy thí nghiệm hoặc mô hình phân tử thường thiếu thiết bị, hoặc có thiết bị nhưng không đủ thời gian dựng. Đóng gói mỗi bài thành một file HTML tự chứa khoảng 1 MB, mở bằng double-click, chạy offline trên máy chiếu hay bảng tương tác, là cách né gần như toàn bộ khâu cài đặt và hạ tầng. Không server, không tài khoản, không cần mạng.
Vì sao repo này đang được chú ý
555 sao, ngôn ngữ chính là HTML, ngày tạo và ngày cập nhật đều là 2026-10-28. Repo mới, một ngày tuổi tính theo metadata, nhưng số sao đã lên hơn nửa nghìn. Lý do dễ hiểu: nội dung giáo dục mở (open-educational-resources) mà chất lượng hiển thị tốt thường hiếm, còn đồ họa 3D bằng WebGL/three.js thì dev xem được ngay trong trình duyệt, không cần build. Thêm nữa, nó bám sát chương trình phổ thông Trung Quốc (chuẩn quốc gia và sách People’s Education Press 2019), nên tệp người dùng tiềm năng rất lớn.
Điểm khác biệt so với mấy repo “demo three.js cho vui”: mỗi bài có cấu trúc sư phạm rõ ràng (câu hỏi dẫn dắt, các bước 7 tới 9 bước tùy bài), và có catalog.json liệt kê từng bài kèm vị trí trong sách giáo khoa cùng số bước. Đây là thứ mà một giáo viên có thể đối chiếu với giáo án, không phải chỉ để ngắm.
Cài đặt và dùng thử nhanh
Không có bước cài đặt nào theo nghĩa package manager. Hai cách dùng, lấy nguyên từ README:
- Online: mở https://lab.tongjiang.app rồi bấm ▶ Open lesson. Lưu ý của tác giả: GitHub chỉ hiển thị source code của file HTML, nên phải vào trang lab để xem bài chạy thật.
- Offline: tải toàn bộ bài dưới dạng một file zip từ mục Releases, hoặc tải từng bài trên trang lab, sau đó mở bằng Chrome hoặc Edge.
- Nhúng vào trang khác: README đưa một đoạn iframe với
width="100%" style="aspect-ratio:16/9;border:0" allow="fullscreen", tức là nhúng được vào LMS hoặc blog nếu bạn muốn. - Dữ liệu: file
catalog.jsonchứa danh sách toàn bộ bài, vị trí trong sách và các bước, tiện để viết script lọc hoặc dựng trang mục lục riêng.
Ví dụ nhúng một bài vào trang nội bộ, chỉ cần đổi src sang bài bạn muốn:
<iframe src="https://lab.tongjiang.app/<lesson>" width="100%" style="aspect-ratio:16/9;border:0" allow="fullscreen"></iframe>
Nếu tải file về máy, mở bằng Chrome hoặc Edge là chạy. Tôi chưa thấy README nói gì về Firefox hay Safari, nên cứ bám đúng hai trình duyệt được ghi.
Ai nên dùng, dùng trong tình huống nào
Giáo viên cấp 3 dạy vật lý, hóa, sinh, địa là nhóm hưởng lợi rõ nhất. Cụ thể vài bài trong danh sách rất hay gặp trong tiết thực hành hoặc bài giảng khó hình dung: “Experiment: Exploring Projectile Motion” (9 bước), “Observing Capacitor Charging and Discharging” (9 bước), “Strong Acid, Strong Base Titration” (9 bước), “Ball-and-Stick Models of Organic Molecules” (9 bước), “Generation and Conduction of Nerve Impulses” (9 bước). Mấy chủ đề này vẽ bảng thì khô, làm thí nghiệm thật thì tốn kém hoặc nguy hiểm.
Nhóm thứ hai là dev làm edtech. Repo là HTML đơn file, tự chứa, dễ đọc source để học cách dựng một “bài giảng 3D” gọn gàng: một scene, một control console, một path các bước. Nếu bạn đang cân nhắc tự làm học liệu tương tác, đây là mẫu tham chiếu thực tế hơn nhiều demo three.js trên mạng.
Nhóm thứ ba: phụ huynh hoặc học sinh muốn xem lại bài. Nhược điểm là giao diện bài học hiện chỉ có tiếng Trung, README ghi rõ các ngôn ngữ khác đang trong kế hoạch. Với người không đọc được tiếng Trung thì giá trị giảm mạnh, trừ khi bạn chỉ xem phần mô phỏng 3D.
So sánh nhanh
Tôi không có số liệu đo đạc để so sánh trực tiếp với PhET của ĐH Colorado, nên chỉ nói ở mức quan sát: PhET cũng có mô phỏng tương tác miễn phí cho vật lý, hóa, sinh, toán, nhưng thường là Java/HTML5 applet riêng lẻ, không đóng gói kiểu “một file HTML chạy offline, có sẵn chuỗi bước cho giáo viên”. Ngược lại, PhET có bề dày nội dung và đa ngôn ngữ mà repo này chưa có. Nếu cần tiếng Việt ngay thì Tongjiang Lab chưa đáp ứng được.
Ưu điểm và những chỗ cần cân nhắc
Ưu điểm thực tế:
- Mỗi bài một file ~1 MB, double-click là chạy, offline được. Không phụ thuộc mạng trường học.
- Có
catalog.jsonvà vị trí bài theo sách giáo khoa, dễ map vào giáo án. - Nhúng iframe được, tiện đưa vào LMS nội bộ.
- Nội dung phủ 4 môn, 54 bài, không phải demo một hai cảnh.
Hạn chế và điều cần lưu ý:
- License: không rõ. Đây là điểm tôi không thể bỏ qua. Không có license nghĩa là mặc định giữ toàn quyền, bạn không có cơ sở pháp lý rõ ràng để fork, sửa rồi phát hành lại, hay dùng thương mại. Dùng trong lớp thì thường thoải mái về mặt thực tế, nhưng nếu định đóng gói vào sản phẩm thì phải hỏi tác giả trước.
- Ngôn ngữ: giao diện bài học chỉ có tiếng Trung. README nói các ngôn ngữ khác đang được lên kế hoạch, chưa có gì cụ thể.
- Độ trưởng thành: repo tạo ngày 2026-10-28, cập nhật cùng ngày. Code mới, chưa có lịch sử issue hay PR để đánh giá độ ổn định. Tài liệu gần như chỉ có README, không thấy hướng dẫn đóng góp hay kiến trúc code.
- Phạm vi: bám chương trình PEP 2019 của Trung Quốc. Nếu bạn dạy theo chương trình khác thì phải tự lọc bài cho khớp, không dùng nguyên bộ được.
Cá nhân tôi thấy cách đóng gói “một file HTML tự chứa” là lựa chọn đúng cho bối cảnh lớp học, nơi kỹ năng CNTT của giáo viên không đồng đều và mạng có thể chập chờn. Cái thiếu là license rõ ràng và bản đa ngôn ngữ, hai thứ quyết định nó có thành học liệu mở thực sự hay chỉ là bộ demo đẹp để xem.
Nếu bạn là giáo viên dạy mấy bài thí nghiệm khó hình dung, tải một file từ lab.tongjiang.app rồi mở thử trong 5 phút là biết có dùng được không. Còn nếu bạn định build sản phẩm quanh nó, đọc kỹ phần license trước, hiện tại repo smithjohn78390/tongjiang-lab chưa trả lời được câu đó.
Câu hỏi thường gặp
Repo smithjohn78390/tongjiang-lab có bao nhiêu bài và chia theo môn thế nào?
Có tổng cộng 54 bài, chia thành 10 bài vật lý, 25 bài hóa, 5 bài sinh và 14 bài địa lý. Con số 14 lấy từ danh sách geography trong README.
Dùng Tongjiang Lab có cần cài đặt hay kết nối mạng không?
Không cần cài đặt gì theo nghĩa package manager. Mỗi bài là một file HTML tự chứa khoảng 1 MB, tải về rồi double-click mở bằng Chrome hoặc Edge là chạy offline, không cần server, không cần tài khoản, không cần mạng.
Tôi có thể nhúng bài học vào LMS hoặc blog của mình không?
Được. README đưa sẵn đoạn iframe với width="100%" style="aspect-ratio:16/9;border:0" allow="fullscreen", chỉ cần đổi src sang bài bạn muốn là nhúng được vào LMS hoặc blog nội bộ.
