Mục tiêu của phép thử này: dựng một bảng Google Sheets mà chỉ cần gõ vài ô là Gemini trả về danh sách món ăn trưa kèm giá, rồi kiểm tra xem nó có thực sự lọc được món dưới 50k ở khu vực quanh văn phòng hay không. Việc cần làm gồm ba phần: tạo bảng, viết đoạn nhắc để Gemini trả kết quả có cấu trúc, và đối chiếu với cách làm tay. Coi là xong khi bảng tự trả về ít nhất 5 món, mỗi món có tên quán, món, giá, và không có món nào vượt 50k mà lọt vào danh sách.
Bước 1: Dựng bảng và nối Gemini vào Sheets
Khung bảng tối thiểu gồm các cột: Khu vực, Loại món, Ngân sách tối đa, Ghi chú kiêng cữ, rồi tới vùng kết quả gồm Tên quán, Món, Giá, Khoảng cách đi bộ. Phần nối Gemini dùng tiện ích mở rộng chính thức của Google cho Sheets, loại cho phép gọi mô hình ngay trong ô. Sau khi cài, hàm gọi mô hình xuất hiện và có thể tham chiếu tới các ô khác trong bảng.
Điều quan trọng là đặt tham số nhiệt độ thấp, khoảng 0.2, để câu trả lời bám sát dữ liệu thay vì sáng tạo thêm quán. Nếu để mặc định, mô hình có xu hướng bịa tên quán nghe rất hợp lý nhưng không tồn tại. Đó là kiểu sai tốn thời gian nhất khi phải đi kiểm lại.
Bước 2: Câu lệnh đã gõ nguyên văn
Câu lệnh đặt trong ô, tham chiếu tới các ô nhập liệu:
“Bạn là trợ lý chọn bữa trưa cho dân văn phòng ở Việt Nam. Từ khu vực {B2}, ngân sách tối đa {C2} nghìn đồng, loại món ưu tiên {D2}, kiêng {E2}. Hãy trả về đúng 5 dòng, mỗi dòng theo mẫu: Tên quán | Món | Giá nghìn đồng | Số phút đi bộ. Chỉ dùng quán có thật, giá dưới hoặc bằng ngân sách. Không thêm lời dẫn.”
Điểm đáng chú ý: yêu cầu “chỉ dùng quán có thật” không có cách nào kiểm chứng tự động trong Sheets. Đây là giới hạn cần nhớ trước khi tin kết quả.
Bước 3: Số lần thử và thời gian mỗi lần chạy
Tổng cộng 7 lần chạy cho 7 cấu hình khác nhau: đổi khu vực, đổi loại món, đổi mức kiêng cữ. Thời gian mỗi lần chạy dao động từ 3 tới 6 giây, trung bình khoảng 4 giây cho một lần trả về đủ 5 dòng. Riêng lần chạy đầu tiên mất gần 9 giây vì phải khởi tạo kết nối.
Trong 7 lần, có 5 lần trả về đủ 5 dòng đúng định dạng. Một lần trả về 4 dòng, một lần trả về 5 dòng nhưng có một dòng lệch cột do dấu gạch đứng trong tên món bị hiểu nhầm thành dấu phân cách.
Bước 4: Đối chiếu với cách làm tay
- Cách tay: mở bản đồ, gõ “quán ăn gần đây”, đọc 12 tới 15 kết quả, tự lọc theo giá. Thời gian trung bình 8 tới 10 phút cho một lần chọn.
- Cách dùng Sheets gọi Gemini: 4 giây trả kết quả, cộng khoảng 2 phút kiểm lại tên quán. Tổng khoảng 2 phút cho một lần chọn.
- Độ chính xác tên quán: cách tay đúng 10/10 vì thấy trực tiếp trên bản đồ. Cách dùng mô hình đúng 7/10 sau khi kiểm lại.
- Số món tìm được dưới 50k: cách tay thường ra 6 tới 8 món khả thi, cách dùng mô hình ra đúng 5 món theo yêu cầu.
- Khả năng lặp lại: chạy lại cùng một câu lệnh cho kết quả khác nhau ở 2 trong 7 lần, cách tay luôn cho cùng một danh sách.
Bước 5: Chỗ công cụ trả sai và cách phát hiện
Kiểu sai phổ biến nhất là bịa tên quán. Ở lần chạy thứ tư, mô hình trả về một quán cơm tấm với địa chỉ nghe rất cụ thể và giá 42k. Kiểm lại bằng cách gõ đúng tên quán đó vào bản đồ thì không có kết quả nào trùng. Đây là kiểu sai khó phát hiện bằng mắt vì tên quán, món và giá đều hợp lý.
Kiểu sai thứ hai là giá lệch. Một lần khác, mô hình trả về món bún bò giá 38k nhưng khi kiểm tra menu thật của quán cùng tên thì món đó đang ở mức 55k, vượt ngân sách. Phát hiện bằng cách đối chiếu với ảnh menu hoặc bài đăng gần đây của quán.
Kiểu sai thứ ba là lệch định dạng, không phải sai nội dung. Một tên món có chứa dấu gạch đứng khiến hàm tách cột trong Sheets chia sai, đẩy giá sang cột ghi chú. Cách kiểm lại là dùng chức năng tách văn bản thành cột và đếm số cột sau khi tách, phải đúng 4 cột.
Quy trình kiểm lại được cố định thành 3 bước: kiểm tên quán trên bản đồ, kiểm giá trên menu hoặc bài đăng gần nhất, kiểm số cột sau khi tách. Mỗi bước mất khoảng 30 tới 40 giây cho một dòng.
Bước 6: Khi nào nên dùng cách này
Cách này hợp khi cần một danh sách nháp nhanh để chọn, chấp nhận mất thêm một tới hai phút kiểm lại. Không hợp khi cần con số chính xác tuyệt đối về giá, ví dụ khi lập bảng chi tiêu ăn trưa cả tháng cho cả nhóm. Với trường hợp đó, kết quả từ mô hình chỉ nên dùng làm gợi ý ban đầu, còn con số cuối cùng vẫn phải lấy từ menu thật.
Một cải tiến đáng thử: thêm cột yêu cầu mô hình trả về cả nguồn tham khảo dạng mô tả ngắn, ví dụ loại bài đăng hoặc loại trang mà thông tin có thể có. Cách này không đảm bảo đúng nhưng giúp bước kiểm lại nhanh hơn vì biết cần tìm ở đâu. Tôi vẫn giữ bảng này trong file dùng chung của nhóm để mỗi người tự chạy và tự kiểm.
Đọc thêm: Mẹ bỉm Cầu Giấy lập thực đơn tuần bằng ChatGPT đủ 200k mỗi ngày
