Việc cần làm: nhờ AI dựng lịch trình 4 ngày 3 đêm cho nhóm 5 sinh viên đi Đà Lạt dịp cuối tháng, tổng chi phí mỗi người dưới 2,5 triệu. Coi là xong khi có bản lịch trình chia theo buổi, có chỗ ở cụ thể, có phương án đi lại, và có ít nhất hai chỗ AI trả sai mà mình tự phát hiện rồi sửa lại bằng tay.
Chạy thử lần đầu: đưa yêu cầu cho ChatGPT và ghi lại nguyên văn câu lệnh
Mình gõ đoạn nhắc này vào ChatGPT bản miễn phí, không đăng nhập tài khoản trả phí:
“Lập lịch trình Đà Lạt 4 ngày 3 đêm cho nhóm 5 sinh viên, đi từ TP.HCM bằng xe giường nằm. Ngân sách mỗi người dưới 2,5 triệu, gồm vé xe, chỗ ở, ăn uống, vé tham quan. Ưu tiên chỗ ở dạng homestay hoặc dorm. Trình bày theo từng ngày, mỗi ngày chia sáng, chiều, tối. Ghi rõ giá vé xe và giá phòng ước tính.”
Lần chạy đó mất khoảng 28 giây, trả về một bảng lịch trình khá gọn, có tên homestay và mức giá từng ngày. Mình bấm chạy lại cùng đoạn nhắc đó ba lần nữa để xem kết quả có ổn định không. Kết quả: hai lần đầu gần giống nhau, đến lần thứ ba thì danh sách homestay đổi hẳn, và tổng chi phí nhảy từ 2,3 triệu lên 2,7 triệu dù yêu cầu vẫn là dưới 2,5 triệu. Cùng một câu lệnh, đầu ra không cố định.
Đối chiếu với cách làm tay và với công cụ thứ hai
Để có cơ sở so sánh, mình làm song song hai cách khác, mỗi cách đều ghi lại con số cụ thể.
- Cách làm tay: tra 6 bài blog du lịch và 3 hội nhóm sinh viên, mất 47 phút, gom được 9 homestay có giá thật kèm số điện thoại, nhưng không có lịch trình theo buổi.
- ChatGPT: 4 lần chạy, mỗi lần khoảng 28 đến 35 giây, ra lịch trình đầy đủ theo buổi, nhưng có 3 trong 4 lần nêu giá phòng thấp hơn giá niêm yết mình tra được ở trang của homestay.
- Gemini: 3 lần chạy, mỗi lần khoảng 20 đến 25 giây, lịch trình theo buổi ít chi tiết hơn, bù lại phần di chuyển giữa các điểm hợp lý hơn, không xếp hai điểm cách nhau 12 km vào cùng một buổi sáng.
- Kiểm chéo bằng bản đồ: ChatGPT xếp 3 điểm trong cùng buổi sáng mà quãng đường thực tế cộng lại là 19 km, Gemini xếp 2 điểm với tổng 7 km.
Cách làm tay cho dữ liệu giá đáng tin hơn, còn AI cho cấu trúc lịch trình nhanh hơn hẳn. Cách dùng hợp lý là lấy khung từ AI rồi tự tra giá và khoảng cách.
Chỗ công cụ trả sai và cách mình kiểm lại
Lỗi rõ nhất nằm ở giá phòng. AI ghi một homestay ở đường Nguyễn Chí Thanh có phòng 4 người giá 350.000 đồng một đêm. Mình vào đúng trang của homestay đó, mức giá thấp nhất cho phòng 4 người là 620.000 đồng một đêm, và chỉ áp dụng cho ngày thường, cuối tuần cao hơn. Kiểu sai này là sai theo hướng có lợi cho người đọc: con số bị kéo xuống để vừa với ngân sách mình đặt ra trong câu lệnh. Cách phát hiện rất đơn giản, chỉ cần tra tên homestay kèm từ khóa giá phòng. Cách kiểm lại là cộng lại toàn bộ chi phí theo giá thật rồi xem có vượt trần 2,5 triệu không.
Sau khi thay giá thật, tổng chi phí mỗi người thành 2,62 triệu, tức vượt trần 120.000 đồng. Mình phải tự chỉnh: đổi một bữa tối ở quán sang ăn tại homestay, và bỏ một điểm tham quan có vé. Lúc này AI không tự biết mình vượt ngân sách, phải nói rõ trong câu lệnh tiếp theo: “Tổng đang là 2,62 triệu, cần cắt 150.000 đồng, đề xuất ba phương án cắt, ghi rõ cắt ở đâu.” Chạy lại lần đó mất 22 giây và cho ba phương án, trong đó một phương án hợp lý.
Lỗi thứ hai là lỗi thời gian. Lịch trình xếp xe giường nằm khởi hành 22 giờ và đến Đà Lạt 5 giờ sáng, nhưng lại ghi nhận phòng lúc 14 giờ cùng ngày, tức nhóm phải chờ 9 tiếng. Khi mình hỏi lại, công cụ thừa nhận và đề xuất gửi hành lý ở homestay rồi đi ăn sáng, nhưng đó là thông tin bổ sung chứ không nằm trong bản gốc. Cách kiểm lại là tự vẽ trục thời gian từng ngày ra giấy, đối chiếu giờ xe, giờ nhận phòng và giờ mở cửa của điểm tham quan. Bước này mất 15 phút nhưng bắt được cả hai lỗi trên.
Quy trình rút gọn để nhóm khác dùng lại
Cách làm hiệu quả sau khi thử là chia việc rõ ràng, không giao hết cho AI.
- AI lo phần khung: chia ngày, chia buổi, gợi ý nhóm điểm gần nhau.
- Người lo phần số: tự tra giá vé xe, giá phòng, giá vé tham quan ở trang chính thức.
- Luôn chạy lại cùng câu lệnh ít nhất hai lần để thấy chỗ nào dao động.
- Đưa ràng buộc ngân sách thành con số cụ thể ngay từ câu lệnh đầu, và yêu cầu ghi rõ giá từng hạng mục thay vì chỉ ghi tổng.
- Sau khi có bản nháp, kiểm bằng trục thời gian và khoảng cách thực tế giữa các điểm.
Với nhóm 5 người, tổng thời gian bỏ ra theo cách này khoảng 1 giờ 20 phút, so với 47 phút nếu làm tay hoàn toàn, nhưng bản cuối có lịch trình theo buổi mà cách làm tay không có. Mức chênh lệch thời gian chấp nhận được, đổi lại nhóm có bản lịch trình đọc là hiểu, không phải tranh luận lại từ đầu.
AI giỏi dựng cấu trúc và gợi ý phương án, còn số liệu thì luôn phải kiểm tay. Khi công cụ trả một con số vừa khít với ngân sách mình đặt ra, đó thường là lúc cần kiểm kỹ nhất.
Đọc thêm: Thử Gemini dịch tin nhắn tiếng Nhật cho nhân viên xuất khẩu trong một tuần
