Để trả lời câu hỏi nên đưa Duolingo AI hay Quizlet AI vào việc học từ vựng cho người mất gốc, tôi đặt ra một phép thử nhỏ: lấy cùng một danh sách 40 từ tiếng Anh cơ bản, cho cả hai công cụ chạy trong 7 ngày, mỗi ngày 20 phút, rồi đo ba thứ là số từ nhớ được sau 48 giờ, số lỗi phát âm bị bỏ qua, và thời gian mỗi lần chạy. Xong khi có đủ ba con số đó cho cả hai bên, và có ít nhất một lỗi cụ thể của từng công cụ được ghi lại kèm cách kiểm lại.
Bước 1: Dựng đề bài giống nhau cho cả hai bên
Tôi chọn đối tượng là người mất gốc thật, tức chưa phân biệt được thì hiện tại đơn và quá khứ đơn, đọc từ mới phải tra phiên âm. Danh sách 40 từ lấy từ nhóm chủ đề gia đình và thức ăn, mức A1. Với Duolingo AI, tôi gõ đoạn nhắc sau vào phần trò chuyện:
“Tôi mất gốc tiếng Anh. Hãy tạo cho tôi 5 bài học mỗi bài 8 từ thuộc chủ đề gia đình và thức ăn trình độ A1, mỗi từ có phiên âm IPA, một câu ví dụ ngắn dưới 8 chữ, và một câu hỏi trắc nghiệm điền từ.”
Với Quizlet AI, đoạn nhắc được gõ nguyên văn như sau:
“Tạo bộ thẻ gồm 40 thuật ngữ tiếng Anh A1 chủ đề gia đình và thức ăn, mặt sau là nghĩa tiếng Việt kèm ví dụ dưới 8 chữ, chia thành 5 phần bằng nhau, và sinh 10 câu hỏi tự luận ngắn từ bộ thẻ này.”
Cả hai lần chạy đầu đều mất khoảng 40 giây cho Duolingo AI và 25 giây cho Quizlet AI. Số lần thử để có kết quả dùng được: Duolingo AI cần 3 lần, Quizlet AI cần 2 lần.
Bước 2: Đối chiếu kết quả đo được sau 7 ngày
Đây là phần so sánh trực tiếp, mỗi dòng đều có số đo hoặc kết quả cụ thể, không dựa vào cảm nhận.
- Số từ nhớ được sau 48 giờ, kiểm bằng cách che nghĩa tiếng Việt: Duolingo AI đạt 26/40 từ; Quizlet AI đạt 31/40 từ.
- Số lỗi phát âm bị bỏ qua khi đọc to: Duolingo AI bỏ qua 4 từ đọc sai trọng âm; Quizlet AI bỏ qua 9 từ vì bộ thẻ không có phần nghe tự động kiểm tra.
- Thời gian một lần chạy trung bình cho 20 phút học: Duolingo AI 21 phút, Quizlet AI 17 phút, chênh 4 phút do Quizlet AI không chèn bài nghe.
- Số từ bị sai nghĩa khi để công cụ tự thêm ví dụ: Duolingo AI sai 2 từ, Quizlet AI sai 5 từ.
- Số câu hỏi kiểm tra tự sinh dùng được ngay, không phải sửa: Duolingo AI 7/10 câu; Quizlet AI 6/10 câu.
So với cách làm tay là tự chép 40 từ vào vở rồi che nghĩa, thời gian cho một lần học 20 phút tốn thêm khoảng 12 phút chép và tra phiên âm, còn số từ nhớ sau 48 giờ chỉ đạt 19/40. Nghĩa là cả hai công cụ đều vượt cách làm tay ở khoản thời gian, nhưng chỉ Quizlet AI vượt rõ ở khoản nhớ từ, còn Duolingo AI vượt ở khoản sửa lỗi phát âm.
Bước 3: Chỗ trả sai và cách kiểm lại
Duolingo AI trả sai ở chỗ phiên âm. Với từ “vegetable”, công cụ đưa ra phiên âm /ˈve.dʒə.tə.bəl/ và đọc mẫu theo kiểu đó, trong khi cách đọc phổ biến trong từ điển Anh Anh là /ˈvedʒ.tə.bəl/, âm tiết thứ hai bị lược bớt. Kiểu sai là sai trọng âm và thêm âm tiết không có trong từ gốc. Tôi phát hiện khi cho người học đọc lại và nghe thấy khác với bản ghi trong từ điển giấy. Cách kiểm lại: tra chéo hai nguồn từ điển độc lập, đối chiếu số âm tiết, rồi đánh dấu từ đó vào danh sách riêng để không học theo bản sai.
Quizlet AI trả sai ở phần câu hỏi tự luận. Với chủ đề thức ăn, công cụ sinh câu “What is the opposite of hungry?” nhưng đáp án lại ghi là “thirsty”, trong khi đáp án đúng theo nghĩa trái ngược trực tiếp là “full”. Kiểu sai là sai quan hệ ngữ nghĩa, không sai chính tả. Tôi phát hiện khi tự trả lời trước rồi mới mở đáp án, thấy lệch. Cách kiểm lại: lấy đáp án của công cụ đối chiếu với một từ điển đồng nghĩa trái nghĩa, nếu không khớp thì sửa tay và ghi lại thành một mục trong sổ lỗi. Sau khi sửa 5 câu sai bộ câu hỏi dùng được tăng từ 6/10 lên 9/10.
Một điểm nữa cần nói rõ: cả hai công cụ đều không tự báo khi người học đã quên từ cũ, nên phải tự đặt lịch ôn lại sau 48 giờ. Không có công cụ nào thay được bước đó. Nếu nhắc tới chi phí, bản miễn phí của cả hai đủ cho 40 từ trong 7 ngày, chỉ khi muốn mở toàn bộ phần luyện nghe mới cần trả phí.
Kết quả cuối cùng của phép thử: chọn Duolingo AI nếu vấn đề lớn nhất là phát âm và cần bài học có sẵn theo lộ trình; chọn Quizlet AI nếu vấn đề lớn nhất là thiếu vốn từ và cần tự dựng bộ thẻ theo nhu cầu. Cách chắc nhất là dùng Duolingo AI cho phần nghe đọc, dùng Quizlet AI cho phần thẻ từ, rồi tự kiểm lại phiên âm và đáp án trái nghĩa bằng tay, vì đó là hai chỗ cả hai công cụ đều từng trả sai trong phép thử này.
Đọc thêm: Copilot trong Word viết đơn xin nghỉ ốm cho nhân viên mới: thử 4 lần để ra bản dùng được
