Cần kiểm tra xem Zalo AI có giúp người lớn tuổi soạn được tin nhắn hỏi thăm bạn cũ đủ tự nhiên để gửi đi hay không. Coi là xong khi tin nhắn nhận về phản hồi thật từ phía người nhận, không phải chỉ ở lại trong khung soạn thảo.
Thử với tài khoản của một người 68 tuổi ở Huế
Máy của một người quen 68 tuổi, Zalo trên Android, tài khoản đã bật trợ lý AI trong khung chat. Người này có khoảng 40 liên hệ, phần lớn là bạn học cũ từ thời phổ thông, nhắn tin rất thưa, có khi cả năm không mở. Mục tiêu hẹp: hỏi thăm một người bạn cũ ở Đà Nẵng, ba năm không nhắn, nhân dịp con của người bạn đó vừa tốt nghiệp đại học mà người dùng biết qua bài đăng trên Zalo.
Câu lệnh gõ vào khung chat AI:
“Viết giúp tôi tin nhắn hỏi thăm bạn cũ, tên chị Lan, ở Đà Nẵng, lâu rồi không liên lạc, muốn chúc mừng con chị ấy tốt nghiệp đại học, giọng thân mật nhưng không suồng sã, ngắn thôi.”
Một lần chạy mất khoảng 8 giây, trả về bản nháp đầu tiên. Tôi bấm gửi thử cho chính mình ở một tài khoản khác để đo độ dài, rồi đọc lại cho người dùng nghe. Tổng cộng 5 lần thử với 5 cách diễn đạt câu lệnh khác nhau, mỗi lần cách nhau vài phút, và cả 5 lần đều cho ra kết quả khác nhau về độ dài lẫn giọng điệu.
Đối chiếu với cách viết tay và cách dùng trợ lý khác
- Viết tay hoàn toàn: người dùng mất 11 phút cho một tin nhắn 4 câu, phải sửa dấu ba lần vì bàn phím điện thoại nhỏ.
- Dùng Zalo AI với câu lệnh ngắn: 8 giây cho bản nháp, phải sửa lại 2 chỗ vì AI viết quá trang trọng.
- Dùng một ứng dụng ghi chú có gợi ý văn bản: 25 giây, nhưng bản gợi ý không có tên người nhận, không nhắc được dịp tốt nghiệp, phải tự thêm gần hết.
- Nhờ người khác trong nhà viết hộ: 3 phút, kết quả đúng ý nhất nhưng người dùng không chủ động được câu chữ.
- Zalo AI với câu lệnh có ghi rõ tên, quan hệ, dịp và giới hạn độ dài: 9 giây cho bản nháp, chỉ phải sửa 1 chỗ ở cuối câu.
Điều đáng chú ý là số lần phải sửa. Khi câu lệnh chỉ có một câu ngắn kiểu “viết tin hỏi thăm bạn cũ”, bản nháp luôn cần sửa từ 3 chỗ trở lên, chủ yếu vì AI chèn các cụm từ kiểu “kính chúc” hoặc “mong được hồi âm” nghe như thư từ hành chính. Thêm tên, quan hệ và dịp vào câu lệnh, số chỗ phải sửa giảm còn 1.
Khối sai lệch và cách phát hiện
Ở lần thử thứ ba, câu lệnh là “viết tin nhắn hỏi thăm bạn cũ tên Lan, ở Đà Nẵng, lâu không gặp”. AI trả về nội dung chúc mừng sinh nhật, dù không hề nhắc tới sinh nhật trong câu lệnh. Cách phát hiện khá đơn giản: đọc to thành tiếng cho người dùng nghe, và chính người dùng dừng lại ở câu “chúc mừng sinh nhật chị” vì thấy sai ngữ cảnh. Kiểm lại bằng cách mở lịch sử trò chuyện của Zalo AI trong khung chat, đọc lại đúng câu lệnh đã gõ, xác nhận không có từ nào liên quan tới sinh nhật. Sau đó thử lại cùng câu lệnh lần thứ hai, lần này AI trả về nội dung đúng chủ đề nhưng lại gọi người nhận là “bạn” thay vì “chị”, trong khi người dùng lớn tuổi hơn và cách xưng hô cần giữ đúng vai.
Một dạng sai khác cũng gặp: AI tự thêm chi tiết về thời gian, ví dụ “đã hai năm chưa gặp”, trong khi khoảng thời gian thật là ba năm. Kiểu sai này nguy hiểm hơn vì trông hợp lý, dễ bị gửi đi mà không kiểm. Cách xử lý là luôn đọc lại toàn bộ bản nháp, đối chiếu từng chi tiết cụ thể với điều mình biết chắc, và xóa mọi câu nghe như thông tin xác nhận mà mình không chắc.
Câu lệnh rút gọn còn lại sau khi thử
Sau 5 lần thử, câu lệnh dùng được nhất là:
“Viết tin nhắn Zalo gửi chị Lan, bạn học cũ, ở Đà Nẵng. Nội dung: hỏi thăm sức khỏe, chúc mừng con chị tốt nghiệp đại học. Giọng thân mật vừa phải, độ dài 3 câu, xưng em gọi chị, không thêm thông tin về thời gian chưa gặp.”
Cụm “không thêm thông tin về thời gian chưa gặp” là phần phải bổ sung sau khi gặp lỗi ở lần thử thứ tư. Câu lệnh này cho ra bản nháp sát ý trong 1 lần chạy, và số chỗ phải sửa giảm còn 1, thường là chỗ xưng hô ở câu mở đầu. Người dùng tự sửa nốt bằng cách gõ trực tiếp, mất khoảng 20 giây. Tính tổng, từ lúc mở khung chat tới lúc bấm gửi mất gần 40 giây, so với 11 phút nếu viết tay từ đầu.
Điều kiện để coi là dùng được thường xuyên
Zalo AI hữu ích ở chỗ rút ngắn bước khởi đầu, đúng với người lớn tuổi ngại gõ vì bàn phím nhỏ và mắt kém. Nhưng nó chỉ dùng được khi người dùng chấp nhận đọc lại bản nháp từng câu, và khi câu lệnh có đủ bốn thành phần: tên người nhận, quan hệ, nội dung cần nói, giới hạn xưng hô. Thiếu thành phần nào cũng làm số chỗ phải sửa tăng lên. Trường hợp nhận phản hồi thật từ chị Lan cũng xảy ra trong lần thử thứ năm, sau khoảng 20 phút, với nội dung trả lời ngắn. Tiêu chí ban đầu đã đạt, nhưng để biến nó thành thói quen thì cần chấp nhận một tỉ lệ sai vừa phải và luôn giữ bước đọc lại trước khi gửi.
Câu hỏi thường gặp
Zalo AI có tự biết tên và quan hệ của người nhận không?
Không. Bạn phải ghi rõ trong câu lệnh, ví dụ “chị Lan, bạn học cũ”. Nếu không, AI dễ gọi chung chung là “bạn” hoặc “anh/chị”, và bạn sẽ phải sửa lại.
Làm sao để Zalo AI không viết quá trang trọng?
Thêm yêu cầu “giọng thân mật, ngắn gọn, 3 câu” vào câu lệnh. Khi chỉ ghi “viết tin hỏi thăm”, AI thường chèn các từ như “kính chúc”, khiến tin nhắn giống thư hành chính.
Tôi có nên tin hoàn toàn vào bản nháp Zalo AI viết ra không?
Không nên. AI có thể tự thêm chi tiết sai, như số năm chưa gặp hoặc dịp chúc mừng. Hãy đọc lại từng câu và đối chiếu với điều bạn biết chắc trước khi bấm gửi.
Đọc thêm: Chủ shop nhỏ tự làm banner Lazada 11/11 bằng Canva trong 40 phút
